|
پروفسور
هايده مغيثی مدرس و محقق
دانشگاه يورک در کانادا در
رشته جامعه شتاسی و
تحقيقات زنان ،که برای
شرکت در کنفرانس بين
المللی مربوط به امور
مهاجرت در نروژ حضور داشت،
پس از اتمام کنفرانس به
دعوت انجمن قلم سوئد درروز
دوشنبه 16 سپتامبر در محل
انجمن سخنرانی کرد. موضوع
سخنرانی، که به زبان
انگليسی برگزار شد، حقوق
بشر و مسئله زنان در جوامع
اسلامی پس از 11 سپتامبر
بود.
هايده
مغيثی در سخنرانی خود به
اين نکته اشاره کرد که
حقوق بشر دارای مفهوم عام
و همگانی است ، به اين دليل
که نياز بشر به برخورداری
از ارزشهای انسانی جهان
شمول است و نه مرتبط به
فرهنگی خاص.
وی در اشاره به درک
نادرستی که در دنيای غرب
در مورد عدم وجود امکان
تحقق حقوق بشر در جوامع
اسلامی وجود دارد گفت: در
جوامع غربی اسلام و
بنيادگرايی به يک معنی به
کار برده می شوند.، ديگر
اينکه اسلام در جوامع
گوناگون اسلامی از شدت و
توسعه همسانی برخوردار
نيست، ميزان توسعه
اقتصادی و اجتماعی در يک
جامعه و نوع فرهنگ تعيين
کننده اين است که قوانين
شريعت به خصوص در رابطه با
حقوق زن تغيير کند، نکته
سوم اينکه در اعصار مختلف
برخورد با شريعت فرق می
کند. با رشد و توسعه سرمايه
داری و روند مدرنيسم در
جوامع بشری ، جوامع اسلامی
نيز در همين جهت رشد کرده و
حضور زنان در عرصه فعاليت
اجتماعی و اقتصادی
و مطرح کردن برابری
اجتماعی زن و مرد خود نمای
واضحی بر صدق اين گفته است.
مغيثی تعابير مختلفی را
که
بين محققين اسلامی و اسلام
گرايان در مورد حقوق زن و
تاثير مدرنيته بر جوامع
اسلامی وجود دارد به سه
دسته تقسيم کرد و گفت:
ميانه رو ها و مدرن گرايان
اسلامی، از قرن 19 به علت
تماس با مدرنيسم غرب سعی کردند
تعابير انطباق پذيرتری از
اسلام بدهند، اين دسته
قرآن را يک پديده (فنومن )
تاريخی دانسته و آن را به
چند طريق قابل انطباق با
قوانين جديد می دانند :
الف: تکيه اصلی از روی
شريعت برداشته شود.
ب: امکان تغيير و تفسير در
شريعت به فرد داده شود.
ث: به رای عمموم در اجتماع
توجه شود و ترتيب اثر داده
شود.وی ـمحافظه
کاران و
بنيادگرايان را دو دسته
دیگر دانست و اضافه کرد:در حالی که بنيادگرايان به شکايت های
اجتماعی جنبه مذهبی می
دهند، از ديد آنها اسلام
يک با ر و برای هميشه در هر
موردی تعِِِيين تکليف
کرده است و به همين دليل
تاکيد ايشان سخت گيری روی
شريعت است. از نظر محافظه
کاران و بنيادگرايان
مسئله زن به عنوان انسان
برابر مطرح نيست بلکه تنها
نقش مصلحت اجتماعی دارد.
يعنی زن به شکل مادر و همسر
مطرح است و نه به عنوان
موجود انسانی.
مغيثی با استناد به شواهد تاريخی متذکر
شد که مفهوم حقوق بشر در
اسلام مفهومی نيست که
بتوان به عنوان مفهوم عام
به شمار آيد.
وی
در صحبتهای خود تاکيد
زيادی روی مسئله تاريخی
بودن و سياسی بودن مواضعی
که اين دولت ها امروز بر
عليه جهان شمول بودن
اعلاميه حقوق بشر و مواد
مربوط به کنوانسيون رفع
تبعيض از زنان مي گيِرند
کرد و گفت که اين اعمال به
دليل منافع شخصی دولت ها و
به بهانه اسلام صورت می
گيرد. علی الخصوص بعد از 11
سپتامبر که بهانه مبارزه
با امپرياليزم و تهاجم
فرهنگی نيز به آن افزوده
شد.
11
سپتامبر نقش بسيا ر
چشمگيری در تعقيب و سرکوب
مخالفين و ايجاد سانسور در
تمام جوامع به خصوص در
آمريکا و حوامع اسلامی
بازی کرد. در آمريکا
روشنفکران و اساتيد
دانشگاه که به مخالفت با
جنگ موضع می گيرند در ليست
سياه جای می گيرند و در
کشور های اسلامی به نام
مبارزه با امپرياليزم
آمريکا مخالفان به شدت
سرکوب می شوند.
اين امر اثری به نهايت
منفی روی مبارزه زنان ، چه
در مهاجرت و چه در کشورهای
اسلامی گذاشته است .
وی
در خاتمه گفت:در غرب به علت
راسييسم ( نژاد پرستی) که
عليه مسلمانان ، اعراب و
ايرانيان وجود دارد زنان
فعال دچار ترديد و نگرانی
هستند که انتقاد از قوانين
کشورهای اسلامی ممکن است
انجمن های اسلامی را بيشتر
در معرض راسيسم قرار دهد.
در کشور های اسلامی هم
تحت بهانه اينکه ما تحت
هجوم کشورهای غربی هستيم
زنان را مجبور به فعاليت
مخفی می کنند.
مغيثی
خاطر نشان کرد که فعاليت
علنی و آزادی بيان شرط
ضروری مبارزات زنان است که
جنبشی صلح طلب و آزادی
خواهانه است .
هايده
مغيثی در حال حاضر مشغنول
تحقيق در پروژه ای در مورد
مهاجرت از کشورهايی با
فرهنگ اسلامی مثل
افغانستان ، ايران ،
پاکستان و فلسطين به
کشورهای اروپايی و
آمريکای شمالی است.
|
